Wat is zelfconsumptie?
Zelfconsumptie is een van de belangrijkste begrippen bij thuisbatterijen — en bij zonnepanelen in het algemeen. Het bepaalt voor een groot deel of een batterij financieel zinvol is.
Bijgewerkt: mei 2026
Direct antwoord
Zelfconsumptie is het percentage van je eigen opgewekte energie dat je direct zelf gebruikt — in plaats van terug te leveren aan het net.
Voorbeeld
Je wekt 100 kWh op met je zonnepanelen.
Waarom is dit belangrijk?
Hoe hoger je zelfconsumptie, hoe minder je teruglevert en hoe minder je importeert. Dat scheelt direct in kosten — want het verschil tussen importtarief (€0,28) en exporttarief (€0,07) is groot.
Zonder batterij
~30%
zelfconsumptie
Met batterij
~65%
zelfconsumptie
Winst
+35%
meer eigen stroom
Rol van een batterij
Een batterij verhoogt de zelfconsumptie door energie op te slaan die je anders zou terugleveren. Hoe groter de mismatch tussen je opwekpiek (overdag) en verbruikspiek (avond), hoe meer een batterij bijdraagt aan hogere zelfconsumptie.
Hoe bereken je je zelfconsumptieratio?
De formule is eenvoudig:
Zonder batterij
Je panelen wekken 4.500 kWh/jaar op. Je verbruikt direct 1.350 kWh zelf → zelfconsumptie = 30%. De overige 3.150 kWh lever je terug aan het net.
Met 10 kWh batterij
Je slaat dagelijks overtollige zonne-energie op en gebruikt die 's avonds. Je eigen verbruik stijgt naar ~3.150 kWh → zelfconsumptie = 70%. Je levert nog maar 1.350 kWh terug.
Zelfconsumptie vs zelfvoorzienendheid
Dit zijn twee verschillende begrippen die vaak door elkaar worden gebruikt — maar ze meten iets anders:
Zelfconsumptie
Welk percentage van je PV-opwek gebruik je zelf? Focus: hoe efficiënt benut je je panelen.
Zelfvoorzienendheid
Welk percentage van je totale verbruik dek je met eigen PV? Focus: hoe onafhankelijk ben je van het net.
Rekenvoorbeeld
PV-opwek: 4.500 kWh/jaar | Totaal verbruik: 3.500 kWh/jaar
Zelfconsumptie 70% → je gebruikt 3.150 kWh zelf
Zelfvoorzienendheid = 3.150 / 3.500 = 90%
Je benut je panelen dus voor 70%, en voorziet 90% van je verbruik met eigen stroom.
Impact van salderingsafbouw op zelfconsumptie
De financiële waarde van zelfconsumptie verandert door de afbouw van de salderingsregeling:
Volledig salderen. 1 kWh terugleveren = ~€0,28 waard. Zelfconsumptie of teruglevering maakt weinig uit.
Saldering afgebouwd. 1 kWh terugleveren = ~€0,07 waard. Zelfconsumptie spaart je €0,28 import — per kWh extra €0,21 voordeel ten opzichte van teruglevering.
Na 2026 wordt hoge zelfconsumptie dus aanzienlijk waardevoller. Een batterij die nu 40% extra zelfconsumptie oplevert (van 30% naar 70%) levert na salderingsafbouw een veel hogere besparing op dan vandaag.
Wanneer is zelfconsumptie al hoog zonder batterij?
Als je overdag veel thuis bent en verbruikt — thuiswerkers, gezinnen met jonge kinderen — is je zelfconsumptie zonder batterij al relatief hoog. In die gevallen levert een batterij minder extra op dan bij iemand die overdag weg is.
Zonder batterij
~30%
typisch NL huishouden
Met batterij
65–80%
goed gedimensioneerd
Met EV slim laden
tot 85%
batterij + EV samen
Wat veel mensen niet weten
Zonder batterij ligt de zelfconsumptie voor een gemiddeld Nederlands huishouden met zonnepanelen vaak rond de 30%. Met een goed gedimensioneerde batterij stijgt dit naar 60–75%. Maar boven de 75% is elke extra kWh batterijcapaciteit nauwelijks nog nuttig.
Conclusie
Zelfconsumptie bepaalt voor een groot deel of een batterij zinvol is. Hoe meer je nu teruglevert, hoe meer een batterij kan bijdragen aan jouw besparing. Met de afbouw van de salderingsregeling na 2025 wordt hogere zelfconsumptie steeds waardevoller — elke kWh die je zelf verbruikt in plaats van teruglevert scheelt straks tot €0,21 extra.
Bronnen
- NEDU — E1A verbruiksprofielen zelfconsumptie analyse
- RVO.nl — salderingsregeling afbouw 2025-2027
- CBS — gemiddeld energieverbruik Nederlandse huishoudens 2024
Onafhankelijk advies op maat
Geen gegevens nodig voor resultaat — direct inzicht op basis van jouw situatie.
Bereken jouw situatie